Hechting door de duur
Tegenspraak politicus
I
N
T
E
R
M
E
Z
Z
O
Politicus: "Op die hoorzitting over de bouw van vijftien landhuizen aan de rand van de gemeente kwamen ze weer opdraven. Van die zelfverklaarde natuurbeschermers die zo nodig de barricaden op moeten om het leefgebied van een paar zeggekorfslakken, rapunzelklokjes en oorlepelzwammen te verdedigen. De voorgenomen bouw van die woningen kon helemaal niet, want dat zou de ecologische, landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het gebied aantasten. Allemaal hele grote woorden en dat voor het behoud van een snipper onrendabel weiland. Begrijpen ze nou niet dat in de nieuwbouw mensen komen wonen die hier geld in het laatje brengen? Zowel de gemeentekas als de middenstand wordt er beter van. Goed dus voor de plaatselijke economie én voor de werkgelegenheid."
Deep ecologist: "Langs de plek waar die huizen komen, loopt nu een oude bomensingel die een prachtige overgang vormt tussen het weidegebied en de bestaande bebouwing. Die singel is ook een geliefde wandelroute van veel dorpsbewoners. Dat is straks voorbij. Alleen de bewoners van die vijftien landhuizen hebben dan nog vrij uitzicht over de weilanden. En als je over twee jaar via de dijk het dorp nadert, kijk je op de achtertuinen van die nieuwe huizen, een rafelrand met schuren, terrasmeubelen, barbecues en plastic bootjes in de sloot. Maakt dat jou niets uit?"
Politicus: "Mensen moeten toch ergens wonen? Er is een hele wachtlijst met woningzoekenden in onze gemeente en als wethouder van economische zaken en ruimtelijke ordening heb ik de plicht een oplossing te vinden."
Deep ecologist: "Die geplande huizen zijn zo duur dat ze vooral mensen van buiten zullen aantrekken. De woningschaarste helpen ze dus niet op te lossen. In feite laten jullie je in de gemeenteraad gewoon op sleeptouw nemen door een projectontwikkelaar. Die kocht dat stuk weiland twintig jaar geleden voor een habbekrats en heeft sindsdien rustig zijn tijd afgewacht."
Politicus: "Noem mij dan eens één objectief argument waarom we een gezonde economische ontwikkeling zouden moeten afknijpen ten behoeve van een paar hectare onbebouwde grond?"
Deep ecologist: "Het gaat hier niet om zomaar een strook waardeloos weiland, maar om het aangezicht van het dorp. Om de sfeer van een landschap - met alles wat er in leeft aan planten en dieren - dat met deze plannen geweld wordt aangedaan. Maar ja, dat zul jij wel geen objectief argument vinden. Wat dat betreft staan mensen die het opnemen voor de natuur of het landschap, altijd zwakker dan partijen die schermen met economische argumenten, hoezeer deze ook voortkomen uit eigenbelang."
"Jij zult je ook niet aangesproken voelen door een begrip dat milieufilosofen omschrijven als 'hechting door de duur'. Daarmee bedoelen ze het verschijnsel dat landschappen in de loop van de tijd vergroeien met de herinneringen en verhalen van de mensen die er wonen of die er vaak komen. Zulke gebieden zijn hun daardoor dierbaar geworden. Hoe meer ervaring met een landschap, hoe meer wederzijdse historie, hoe hechter de band. Het is het soort hechting dat ook kan groeien met een oude stadswijk, met een complete stad of met een voorwerp dat onderdeel is gaan uitmaken van iemands persoonlijke geschiedenis: een horloge dat is overgeërfd, een stoel waarin vele boeken zijn gelezen, of een muziekinstrument waarop intensief is gestudeerd. Hier is sprake een verstrengeling en identificatie met de dingen. Wat meespeelt, zijn vaak niet alleen de eigen persoonlijke verhalen, maar is ook de geschiedenis die verder teruggaat en meer omvat dan je eigen tijd alleen. Als dan een mooi karakteristiek huis wordt gesloopt, een gracht wordt gedempt, een opvallende bomengroep wordt gekapt of een weiland met sloten wordt opgespoten voor een nieuwe woonwijk of bedrijvenpark, dan snijdt dat door je ziel. Dat is net zo erg als wanneer vandalen een Van Gogh in stukken zouden knippen of je huis zouden binnendringen om de bijl te zetten in je geliefde piano of viool."
Politicus: "Volgens mij is die 'hechting door de duur' gewoon een excuus om alles maar bij het oude te houden. We moeten vooruit en niet altijd maar weer in de achteruitkijkspiegel staren. We moeten de romantiek en nostalgie voorbij. Als we door de eeuwen heen steeds aan zulke gevoelens hadden toegegeven, leefden we nu nog met zijn allen in een natte moerasdelta."
